- Δημοσιογράφος: Αν ήσασταν 40 ή 50 ετών σήμερα θα ακολουθούσατε την προτροπή του «brain regain»; Θα επιστρέφατε στην Ελλάδα;
- Δρ Σπύρος Αρταβάνης-Τσάκωνας: Με τίποτα! Και για να είμαι ειλικρινής -το λέω με πόνο- ούτε θα συμβούλευα έναν μεταπτυχιακό φοιτητή ή μεταδιδακτορικό ερευνητή να το κάνουν. Θα θαφτούν επιστημονικά. Και επιπλέον, πώς θα ζήσουν τις οικογένειές τους;
Ποιος είναι, όμως, ο κ. Αρταβάνης-Τσάκωνας, που δήλωσε τα ως άνω σε συνέντευξή του στις 7 Απριλίου 2025; Διακεκριμένος Καθηγητής του Harvard με πλούσιες περγαμηνές και διεθνή αναγνώριση, τον οποίο ο κ. Μητσοτάκης επέλεξε το 2020 ώστε να αναλάβει χρέη Πρόεδρου του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας (Ε.Σ.Ε.Τ.Ε.Κ.) και το Φεβρουάριο του 2025, παραιτήθηκε απογοητευμένος. Ωστόσο, το 2022 στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Έρευνας και Τεχνολογίας της Βουλής, είχε επισημάνει απαντώντας σε ερώτηση για τη διαχείριση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης στον τομέα της Έρευνας: «Έχω δει στο Ε.Σ.Ε.Τ.Ε.Κ. προγράμματα που έχουν εγκριθεί a priori, χωρίς να ξέρω ακόμη από που έχει έρθει αυτή η έγκριση, τα οποία, κατά τη γνώμη μου και κατά τη γνώμη συναδέλφων, στέκονται σε σαθρές επιστημονικές βάσεις. Πώς είναι δυνατόν αυτό το πράγμα; Λες και έχουμε τόσα λεφτά, ώστε να δίνουμε και σε πράγματα, τα οποία δεν αξίζουν τον κόπο».
Ολόκληρη η κυβερνητική διαφθορά και αδιαφάνεια αποτυπώνεται σε λίγες μόνο γραμμές από ένα πρόσωπο, που δεν μπορεί να κατηγορηθεί για… «στείρα αντιπολίτευση»! Εξάλλου, η πραγματικότητα μιλάει από μόνη της… Μετά από 7 χρόνια στην Κυβέρνηση, ο κ. Μητσοτάκης θυμήθηκε, στο πλαίσιο δύο πρόσφατων επικοινωνιακού και μόνο χαρακτήρα εκδηλώσεων, ότι ο τομέας της Έρευνας και της Καινοτομίας είναι εξόχως σημαντικός και όφειλε να τεθεί υπό μία ενιαία ιεραρχική δομή, η οποία θα ενσωματώνει το σύνολο του ερευνητικού οικοσυστήματος της χώρας και θα συμπεριλαμβάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ο ίδιος, όμως, το 2019, μετέφερε τη σχετική αρμοδιότητα από το Υπουργείο Παιδείας στο Υπουργείο Ανάπτυξης και σήμερα, αναρωτιέται γιατί ο τομέας της Έρευνας έχει αποκοπεί από τα πανεπιστήμια! Ο εμπαιγμός των νέων Ελλήνων επιστημόνων σε όλο του το (πρωθυπουργικό) μεγαλείο!
Καθ’ όλη τη διάρκεια των δύο κυβερνητικών θητειών της Ν.Δ., ο επιστημονικός κόσμος διαμαρτύρεται διαρκώς για την εγκατάλειψή του και την πρωτοφανή κυβερνητική αδιαφορία. Προ ημερών, άλλωστε, εκατοντάδες πανεπιστημιακοί κατήγγειλαν με δημόσια επιστολή τους «τρύπιες διαδικασίες» και «πελατειακή διαχείριση στα ελληνικά ερευνητικά προγράμματα», «μεροληψία» και σύσταση «πελατειακού μηχανισμού». Μάλιστα, προειδοποιούν και για παρέμβαση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, έχοντας και αυτοί εναποθέσει τις ελπίδες τους «εις τους δικαστάς εκ Βρυξελλών»!
Ο κ. Μητσοτάκης, υπό το βάρος των παραιτήσεων των μελών του Ε.Σ.Ε.Τ.Ε.Κ. και των αναρίθμητων καταγγελιών των ερευνητών, επιχειρεί να προσεγγίσει το ερευνητικό οικοσύστημα της χώρας με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και ψευδεπίγραφες υποσχέσεις, αλλά οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και τα δεδομένα εξακολουθούν να μαρτυρούν την αλήθεια. Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 47η θέση του Global Innovation Index ενώ, όταν ανέλαβε την Κυβέρνηση ο κ. Μητσοτάκης το 2019, βρισκόταν στην 41η. Ο δε δείκτης καινοτομίας της Ελλάδας βρίσκεται στο 85,3 με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να ανέρχεται στο 110, σύμφωνα με το European Innovation Scoreboard 2024, όσο και αν ονειρεύεται ότι «θα καλύψουμε την απόσταση από τους Ευρωπαίους εταίρους μας». Με ποια εχέγγυα; Τί έχει να παρουσιάσει η Κυβέρνηση της Ν.Δ. προς την εν λόγω κατεύθυνση, εκτός από οπισθοδρόμηση, παρακμή και «brain re-drain»;
Η χώρα μας δεν έχει την πολυτέλεια να συνεχίσει να παρακολουθεί αμέτοχη τις παγκόσμιες εξελίξεις και να χάνει ευκαιρίες. Το ανθρώπινο δυναμικό, που διαθέτουμε, συνιστά το συγκριτικό πλεονέκτημά μας και η Πολιτεία οφείλει να το συνεπικουρήσει με επαρκή χρηματοδότηση, τις αναγκαίες υποδομές και ένα διαφανές, αδιάβλητο και δίκαιο θεσμικό πλαίσιο.
*Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα topontiki.gr