Η απουσία στρατηγικού σχεδίου της Κυβέρνησης της Ν.Δ. για την κατοχύρωση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο δεν αποτελεί νέο εύρημα, αλλά διαθέτει μακρά ιστορία ήδη από τα χρόνια της παρουσίας της Ν.Δ. στα έδρανα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Πατριωτικές κορώνες, παλινωδίες, μηνύματα υποχωρητικότητας και αλλοπρόσαλλης διπλωματίας συνθέτουν την εικόνα μιας αναξιόπιστης εξωτερικής πολιτικής, η οποία προκαλεί ανεπανόρθωτες ζημιές στα εθνικά συμφέροντα.
Στις 20 Οκτωβρίου 2018, η τότε Κυβέρνηση δηλώνει την πρόθεσή της να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη έως τα 12 ν.μ. στο Ιόνιο Πέλαγος. Η αντίδραση της Ν.Δ. υπήρξε σφοδρή με τον κ. Κουμουτσάκο να αναφέρεται σε «πρωτοφανή επιπολαιότητα», τον κ. Γεωργιάδη να μιλά για «μεγάλη ζημιά», τον κ. Πλεύρη να εκφράζει φόβο ότι «αποδεχόμαστε τις θέσεις της Τουρκίας», την κα Μπακογιάννη να επισημαίνει ότι «προκαλείται βλάβη στα εθνικά συμφέροντα», τον κ. Κικίλια να σημειώνει ότι «προσχωρούμε στις θέσεις της Τουρκίας» και τον (Καθηγητή Διεθνούς Δικαίου) κ. Συρίγο να συμφωνεί ότι «επιβεβαιώνεται η τουρκική θέση».
Οι ανακοινώσεις της τότε Κυβέρνησης, διά του Υπουργού Εξωτερικών κ. Κοτζιά, περιλάμβαναν και ένα σαφή οδικό χάρτη τμηματικής επέκτασης τόσο στον ηπειρωτικό κορμό της χώρας όσο και νοτίως της Κρήτης, ούτως ώστε να αποτραπούν ενδεχόμενα τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η Ν.Δ. ανέλαβε την ευθύνη της διακυβέρνησης το 2019 και λίγους μήνες αργότερα, παρέμεινε εν υπνώσει, άβουλος και παθητικός θεατής της υπογραφής του παρανόμου τουρκολιβυκού μνημονίου οριοθέτησης Α.Ο.Ζ., το οποίο παρακάμπτει τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας ανατολικά και νότια της Ρόδου, της Καρπάθου, της Κάσου και της Κρήτης.
Στις αρχές του 2021, «έσπευσε βραδέως» και χωρίς ίχνος αυτοκριτικής να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη στο Ιόνιο Πέλαγος χωρίς να περιλαμβάνει το γεωπολιτικά κρίσιμο Στενό των Κυθήρων και χωρίς να διαθέτει σαφές χρονοδιάγραμμα για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων τουλάχιστον νοτίως της Κρήτης. Αντιθέτως, μέσω επανειλημμένων υποχωρήσεων στην Κάσο, επιβεβαίωσε τον παράλογο τουρκικό αναθεωρητισμό. Ήταν πλέον προφανές ότι οι εξελίξεις είχαν ξεπεράσει την πατρίδα μας και από διαμορφωτικός παράγοντας, που επιχείρησε να καταστεί το 2018, μετετράπη σε παρακολούθημα των ηγεμονικών επιδιώξεων της Άγκυρας.
Από την υπογραφή του ψευδο-συμφώνου μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης έως και την επικύρωσή του από το Λιβυκό Κοινοβούλιο μεσολάβησαν 7 χρόνια απουσίας, αδιαφορίας και ανικανότητας. Το μόνο, που «επέδειξε» η Κυβέρνηση Μητσοτάκη, ήταν η «επιχείρηση-τραγωδία» με 5 νεκρούς, 3 στελέχη των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και 2 διερμηνείς, στο πλαίσιο ανθρωπιστικής αποστολής στη Λιβύη το 2023, για την οποία ουδείς έχει αναλάβει την ευθύνη μέχρι σήμερα.
Όσον αφορά το επίπεδο της εξισορρόπησης της τουρκικής επιρροής στη Λιβύη και της αποφυγής τετελεσμένων νοτίως της Κρήτης, η εξωτερική πολιτική της Κυβέρνησης ήταν προδήλως ανερμάτιστη και αυτό αποδείχθηκε με την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το Λιβυκό Κοινοβούλιο. Ο κ. Μητσοτάκης καλωσόρισε μετά βαΐων και κλάδων τον κ. Χαφτάρ τον Ιανουάριο του 2020 παρέχοντας στήριξη στη σύγκρουσή του με την Κυβέρνηση της Τρίπολης, ενώ το Σεπτέμβριο του 2025 και τον Ιούνιο του 2026 συναντήθηκε με τον υιό Χαφτάρ και ισχυρότερο οικονομικό παράγοντα της Λιβύης αναφερόμενος στους «ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας-Λιβύης». Ενδιαμέσως, έλαβαν χώρα συναντήσεις του Υπουργού Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτη με τον κ. Χαφτάρ και το επιτελείο του το Δεκέμβριο του 2025, το Μάρτιο του 2026 και τον Ιούνιο του 2026.
Όσο η Κυβέρνηση Μητσοτάκη παρακαλούσε τον κ. Χαφτάρ, η Τουρκία προχωρούσε σε απτές κινήσεις μεταξύ των οποίων είναι η αύξηση των εμπορικών συναλλαγών με τη Λιβύη στα 5 δισ. $ για το 2026 και η αύξηση των συνολικών τουρκικών επενδύσεων στα 31 δισ. $. Την ίδια στιγμή, τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες διεκδικούν αποζημιώσεις ύψους 5 δις. $ για διάφορα εκκρεμή έργα στη Λιβύη αυξάνοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τη στρατηγική δέσμευση της χώρας της Βορείου Αφρικής στην Άγκυρα. Στον αντίποδα, η Ελληνική Κυβέρνηση δεν κατάφερε ούτε να συγκροτήσει και να ηγηθεί ενός διπλωματικού διαύλου μεταξύ Λιβύης και Ε.Ε., τον οποίο η λιβυκή πλευρά έχει αδήριτη ανάγκη προκειμένου να εδραιωθεί και να μπορέσει να σταθεροποιήσει το εσωτερικό της.
Η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα σε επίπεδο διπλωματίας και ήπιας ισχύος, τα οποία θα μπορούσε να αντιπαραβάλει έναντι του ωμού παρεμβατισμού της τουρκικής πλευράς στη Λιβύη. Δεν το έπραξε, δεν το προσπάθησε καν και τώρα, η πατρίδα μας υφίσταται τα επίχειρα της κυβερνητικής ανικανότητας.