Η 18η Οκτωβρίου αποτελεί μία ξεχωριστή ημέρα για την πόλη της Λαμίας, καθώς εορτάζεται η απελευθέρωσή της από τους Γερμανούς κατακτητές και ο τερματισμός της μαύρης περιόδου της κατοχής. Είναι μία ημερομηνία, η οποία έχει χαραχθεί στη συλλογική μνήμη ως σύμβολο των διαχρονικών αγώνων των Φθιωτών για εθνική ανεξαρτησία και δημοκρατία και ως ελάχιστη παρακαταθήκη ηρώων προς τις σημερινές γενιές. Την 18η Οκτωβρίου τιμάται επίσης η μνήμη του Προστάτη της Λαμίας Ευαγγελιστή Λουκά, ο οποίος υπήρξε κορυφαία μορφή της χριστιανικής πίστης.
Το ορόσημο της επετείου απελευθέρωσης της πόλης και της θρησκευτικής γιορτής είναι υψηλής σημασίας, δεδομένης της εντατικοποίησης των προσπαθειών της ελληνικής κυβέρνησης για την απόδοση ηθικής και υλικής αποζημίωσης προς όλους όσους βίωσαν τη γερμανική θηριωδία. Το αίτημα των γερμανικών αποζημιώσεων εισέρχεται στο δημόσιο διάλογο πιο επιτακτικά από ποτέ, μέσω μιας συντεταγμένης πολυεπίπεδης στρατηγικής την οποία έχει ήδη χαράξει η κυβέρνηση και ελπίζουμε να αποδώσει καρπούς σύντομα.
Οι εν λόγω απαιτήσεις δεν είναι σε καμία περίπτωση αυθαίρετες ή μονομερείς αλλά, όπως ανέφερε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Γερμανού ομολόγου του κ. Φρανκ-Βάλτερ Στάϊνμάγερ στην Αθήνα, εντάσσονται «στο πλαίσιο του κοινού μας διεθνούς και ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού και με βάση τους κανόνες αυτού του πολιτισμού και, οπωσδήποτε, σε αρμόδιο δικαιοδοτικό forum καθένας θα υποστηρίξει τις θέσεις του». Με άλλα λόγια, το ζήτημα τίθεται σε θεσμική βάση, προκειμένου να εξευρεθεί μία δίκαιη λύση η οποία θα καθορίσει μεταξύ πολλών άλλων και την προοπτική περαιτέρω σύσφιξης των ελληνογερμανικών σχέσεων.
Όπως έχει αναφερθεί από τα πλέον επίσημα χείλη, το ποσό που τεκμαίρεται ότι η Γερμανία χρωστά στη χώρα μας από τις πολεμικές αποζημιώσεις και το κατοχικό δάνειο ανέρχεται στα 278,7 δις ευρώ, εκ των οποίων τα 10,3 δις αφορούν το λεγόμενο «αναγκαστικό» δάνειο, το οποίο χορηγήθηκε στους κατακτητές την περίοδο 1941-44. Πέραν της ισοπέδωσης ολόκληρων χωριών και της καταστροφής υποδομών, οι αποζημιώσεις σχετίζονται και με τις εκτελέσεις άνω των 20.000 απλών πολιτών, με το Δίστομο, τα Καλάβρυτα, το Χορτιάτη, το Κομμένο Άρτας, την Κάνδανο, την Υπάτη και τον Τυμφρηστό να αποτελούν μερικά από τα χωριά, που βίωσαν τη φρίκη και σήμερα θεωρούνται δικαίως «μαρτυρικά». Επιπροσθέτως, οι ναζιστικές δυνάμεις υφάρπαξαν και περίπου μισό δις κατοχικά μάρκα από τα δημόσια ταμεία, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις πολεμικές επιχειρήσεις τους στη Βόρειο Αφρική και αλλού.
Μετά από όλες αυτές τις δεκαετίες, αναζητείται επιτέλους δικαίωση για όσους ανθρώπους επιβίωσαν από τα εν λόγω εγκλήματα πολέμου, αλλά και από εκείνους που μεγάλωσαν με τις διηγήσεις και τις μνήμες αυτών των φρικαλεοτήτων. Οι μεταπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις μέχρι και πρόσφατα απέφυγαν να θίξουν το ζήτημα, στο όνομα «της ελληνογερμανικής συνεργασίας» και του «ευρωπαϊκού μας μέλλοντος». Σήμερα εις μνήμη των εκτελεσθέντων και του δικαίου, η χώρα δεν κάνει βήμα πίσω έως την οριστική ηθική και οικονομική αποκατάστασή τους.
Εφημερίδα ‘The Hellenic Mail’, 20/10/2018